Arts Erik in Zuid-Sudan: ‘We redden hier levens’

114.000 mensen zitten al bijna vijf jaar in erbarmelijke omstandigheden vast in een vluchtelingenkamp bij de stad Bentiu in Zuid-Sudan. Tropenarts in opleiding Erik Wehrens voert er zijn eerste missie voor Artsen zonder Grenzen uit. ‘We redden hier kinderen die anders geen schijn van kans zouden hebben.’

ENDURING BENTIU
Een blik vanuit de lucht op het Bentiu vluchtelingenkamp. Foto: Peter Bauza.

Sinds een paar weken versterkt Erik het team in het ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen in het vluchtelingenkamp. Het kamp ontstond vijf jaar geleden, toen de bevolking van Bentiu op de vlucht sloeg voor de oplaaiende burgeroorlog in het land. Ze zochten hun veiligheid op een VN-basis bij Bentiu, een groot rechthoekig stuk land van 1,2 bij 1,2 kilometer. Er leven inmiddels ruim 114.000 mensen.

Doodziek meisje
‘In m’n eerste week hier bezocht ik de verschillende afdelingen om het ziekenhuis goed te leren kennen. Een meisje in de voedingskliniek maakte veel indruk op mij. Ze was al een tijdje onder behandeling. De ene dag deed ze het goed, maar dan was ze de volgende dag weer doodziek. Ik zag duidelijk dat ze ondervoed was, ze had dunne ledematen en plekken op haar huid zonder pigment. Toch maakte ze wel contact en speelde met m’n stethoscoop.’

Onrechtvaardig
‘De behandelingen tegen ondervoeding sloegen maar niet aan en wat we ook probeerden, het meisje werd maar niet beter. Drie dagen later was ik op weg naar een andere afdeling en zag ik een vrouw bij de deur van de voedingskliniek die haar verdriet nauwelijks de baas kon. Eenmaal op m’n afdeling realiseerde ik me dat zij de moeder was van het meisje waar we zo onze best voor hadden gedaan. Het voelt zo onrechtvaardig dat er nog altijd kinderen sterven door ondervoeding…’

Kinderen redden
‘Zo’n 80% van onze patiënten zijn kinderen en baby’s. Hoe hard we ons best ook doen, dat we kinderen verliezen is helaas onvermijdelijk in omstandigheden als deze. Er staat wel tegenover dat we een hele grote groep kinderen redden die anders geen schijn van kans zouden hebben. De meeste ondervoede kinderen kunnen we redden met speciale voeding. Malaria bestrijden we met medicatie en antibiotica. En de kwetsbare baby’s zijn in ons ziekenhuis beschermd tegen infectiebronnen.’

Zorg voor baby’s
‘Ik werk inmiddels op de verloskundige afdeling en de afdeling neonatologie, waar de baby’s liggen die extra medische aandacht nodig hebben. ’s Ochtends doe ik de rondes en bereid ik onze Zuid-Sudanese medewerkers voor op de opvolging gedurende de rest van de dag. ’s Middags is er dan nog tijd voor opvolging als dat nodig is, en doe ik administratief werk zoals trainingen voorbereiden en medische rapporten schrijven. Eén keer per twee dagen ben ik on call voor spoedgevallen. Vanochtend om halfzes bijvoorbeeld was er een bevalling van een tweeling waar ik bij geroepen werd.’

Groot respect
‘Nu ik hier een paar weken ben, wordt het mij steeds duidelijker hoe heftig het voor de bevolking is om hier te moeten verblijven. De internationale medewerkers van Artsen zonder Grenzen hebben we bijna allemaal een eigen tent, in het VN-gedeelte, maar ook voor ons is het niet altijd veilig om buiten het terrein een beetje afleiding te zoeken. Ik heb groot respect voor onze Zuid-Sudanese collega’s die hier het grootste deel van het werk doen, maar tegelijkertijd ook vluchteling zijn in het kamp. Mijn missie duurt relatief kort, zes maanden, maar de mensen hier moeten maar afwachten wanneer ze weer weg kunnen.’

Hoop in Zuid-Sudan
‘Er is onlangs een nieuw vredesakkoord gesloten tussen de strijdende partijen in Zuid-Sudan, waarvan de mensen hopen dat het gaat werken. Ondertussen blijven wij hier ons ziekenhuis runnen zolang als dat nodig is. Daarmee zijn we een baken van hoop voor de mensen hier. Doordat we hier in Bentiu en op al die andere plekken in Zuid-Sudan werken, laten we de mensen zien dat ze niet vergeten zijn. Ik denk dat dat een heel belangrijk signaal is, naast wat we hier medisch bereiken.

Voor mij als aankomend tropenarts is het heel bijzonder om hier te mogen werken. We redden hier levens. Het geeft veel voldoening om daaraan bij te dragen.’

ENDURING BENTIU
Foto: Peter Bauza.

Onze hulp in Bentiu, Zuid-Sudan
Artsen zonder Grenzen werkte al sinds 1989 in Bentiu en is actief in het kamp sinds 2014. Ons ziekenhuis in het kamp heeft een afdeling spoedeisende hulp, een operatiekamer, een voedingskliniek en een afdeling kindergeneeskunde met neonatale zorg. Ook bieden we zorg bij infectieziekten en tuberculose, en runnen we een programma voor slachtoffers van seksueel geweld. Ons water-en-sanitatie team verzorgt drinkwater voor 2.000 mensen per dag.

In 2017 verzorgde ons team 52.123 consulten. 3.873 patiënten werden opgenomen. Momenteel telt het team 23 internationale en 472 Zuid-Sudanese medewerkers. Lees meer over onze hulp in Zuid-Sudan.

Bron: Artsen zonder Grenzen
Uitgelichte afbeelding: Erik Wehrens (29) woont in Utrecht en studeerde daar ook medicijnen. Als deel van zijn opleiding tot tropenarts werkt hij nu voor Artsen zonder Grenzen in het kamp bij Bentiu. Hij is voor het eerst op missie voor Artsen zonder Grenzen, maar werkte eerder in Tanzania, waar hij een coschap liep.